Ramazan Karim

Yslam medeniýetinde iň mukaddes aý
Ramazan yslam medeniýetinde iň mukaddes aýdyr, mukaddes Ramazan aýynda musulmanlar agyz beklemek, özlerini pidakär hasaplamak we doga etmek arkaly Alla bilen has berk gatnaşyklary gurýarlar.
Ramazan yslam kalendarynyň dokuzynjy aýydyr, ýöne Ramazan her ýyl dürli wagtda başlaýar, sebäbi yslam kalendarynda aýyň fazalary yzarlanýar, şonuň üçin täze ýarymaý peýda bolanda, bu Ramazanyň resmi ilkinji gününi aňladýar. Bu ýyl Ramazanyň 23-nji martda başlajakdygy we 21-nji aprelde Oraza baýramy bilen tamamlanjakdygy çaklanylýar.

Ramazanyň gelip çykyşy
Yslam senenamasyndaky aýlaryň biri bolan Ramazan gadymy araplaryň senenamalarynyň bir bölegi bolupdyr. Ramazanyň ady arap dilindäki "ar-ramad" kökünden gelip çykýar, bu bolsa gyzgyn yssy diýmegi aňladýar. Musulmanlar miladynyň 610-njy ýylynda Jebraýyl perişdäniň Muhammet pygambere peýda bolup, oňa yslam mukaddes kitaby bolan Kurany wahy edendigine ynanýarlar. Şol wahyý, ýagny Leýlat ül Kadar ýa-da "Gudrat gijesi" Ramazan aýynda bolandygyna ynanýarlar. Musulmanlar Kuranyň wahyý edilmegini bellemek üçin şol aýda agyz bekleýärler.

Ramazan nähili bellenilýär
Ramazan aýynda musulmanlaryň maksady ruhy taýdan gülläp ösmegi gazanmak we Alla bilen has berk gatnaşyk gurmakdyr. Olar muny namaz okamak we Gurhan okamak arkaly, öz hereketlerini myş-myşlardan, ýalanlardan we dawalardan daşda, özlerini yhlasly we ybadatly etmek arkaly amala aşyrýarlar.

Istisna:
Aýyň dowamynda gün dogýança we batýança agyz beklemek, syrkawlar, göwreliler, syýahat edýänler, gartaşanlar ýa-da aýbaşy gelýänler üçin başga ähli musulmanlar üçin parzdyr. Tutulmaýan günleriň öwezini ýylyň galan böleginde, birbada ýa-da bir gün dolduryp bolýar.

Nahar we wagt:
Agşamlyk naharynyň dowamlylygy aýyň dowamynda berk düzgünleşdirilýär, ýöne musulmanlar üçin jemgyýetdäki beýleki adamlar bilen bilelikde ýygnanyp, bilelikde agyz beklemek mümkinçiligi hem bar. Daň atmazdan öň ertirlik nahary, adatça, günüň ilkinji namazyndan öň sagat 4:00-da bolýar. Agşamlyk nahary, Magreb namazy gutarandan soň, adatça sagat 7:30 töwereginde başlap bolýar. Muhammet pygamber agyz beklemegini hurma we bir käse suw bilen açandygy üçin, musulmanlar agyz bekleýän wagty hurma iýýärler. Ýakyn Gündogaryň esasy iýmiti bolan hurma iýmit maddalaryna baýdyr, siňdirilmegi aňsatdyr we uzak gün agyz bekleýäninden soň bedeni şeker bilen üpjün edýär.

Oraza baýramy:
Remezanyň soňky gününden soň, musulmanlar onuň tamamlanmagyny Oraza baýramy - "agyz beklemek baýramy" bilen belleýärler, bu baýramçylyk daň atanda umumy doga bilen başlaýar. Bu üç günlük baýramçylyk döwründe gatnaşyjylar doga etmek, naharlanmak, sowgat alyşmak we aradan çykan garyndaşlaryna hormat goýmak üçin ýygnanýarlar. Käbir şäherlerde karnawallar we uly doga ýygnanyşyklary hem geçirilýär.

Gatnaşan ýurtlar
Ähli Arap Döwletleri (22): Aziýa: Kuweýt, Yrak, Siriýa, Liwan, Palestina, Iordaniýa, Saud Arabystany, Ýemen, Oman, BAE, Katar, Bahreýn. Afrika: Müsür, Sudan, Liwiýa, Tunis, Alžir, Marokko, Günbatar Sahara, Mawritaniýa, Somali, Jibuti.
Arap däl döwletler: Günbatar Afrika: Senegal, Gambiýa, Gwineýa, Sýerra-Leone, Mali, Niger we Nigeriýa. Merkezi Afrika: Çad. Günorta Afrikadaky ada döwleti: Komor adalary.
Ýewropa: Bosniýa we Gersegowina we Albaniýa.
Günbatar Aziýa: Türkiýe, Azerbaýjan, Eýran we Owganystan.
Merkezi Aziýanyň bäş ýurdy: Gazagystan, Özbegistan, Türkmenistan, Gyrgyzystan, Täjigistan.
Günorta Aziýa: Pakistan, Bangladeş we Maldiw adalary
Günorta-Gündogar Aziýa: Indoneziýa, Malaýziýa we Bruneý. Günbatar Aziýada we Demirgazyk Afrikada jemlenen jemi 48 ýurt (Arap döwletleri, Günbatar we Merkezi Afrika, Merkezi we Günbatar Aziýa we Pakistan bir-birine ýapyk). Liwanda, Çadda, Nigeriýada, Bosniýa we Gersegowinada we Malaýziýada ilatyň diňe ýarysy yslam dinine uýýar.

Ahyrsoňy
Ähli dostlaryma arzuw edýärin
Ramazan Mubarek

“Zenith Lighting” her dürli köçe lampalarynyň professional öndürijisidir, eger siziň soragyňyz ýa-da taslamaňyz bolsa, çekinmäň biziň bilen habarlaşyň.